Klein vergrijp, grote gevolgen

Terug naar inhoudsopgave.

‘Klein’ vergrijp, grote gevolgen

Iedere student kent de regels, maar toch worden ze vaak overtreden. Niet alleen verkeersovertredingen, maar ook openbaar dronkenschap, wildplassen, veroorzaken van geluidsoverlast en het beledigen van een ambtenaar in functie zijn strafbaar. Een boete of, zoals tegenwoordig in veel grote steden, een nachtje in de cel, is een vervelend einde van een avondje stappen.

Een boete is vervelend, maar aan een veroordeling kunnen extra nadelige gevolgen kleven. Alle wetsovertredingen worden geregistreerd, en daardoor kan je er de rest van je leven mee worden geconfronteerd. Een berechting voor een uit de hand gelopen brand, een gekochte fiets van een zwerver of te veel groene plantjes op zolder kan je toekomst behoorlijk beïnvloeden.

Verklaring omtrent het gedrag

Een veroordeling, het gevolg van een uitspraak van de rechter, wordt geregistreerd als strafblad. Deze registratie kan je belemmeren bij het vinden van een baan. Doordat veel werkgevers vragen bij de sollicitatie naar een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). “Dit document bewijst dat de sollicitant geen misdrijven gepleegd heeft in het verleden die een belemmering vormen voor het uitoefenen van de functie”, zegt Wim van de Weegen, persvoorlichter bij Justitie. “Het is een manier om risico’s voor de werkgever te beperken.” Het VOG is aan te vragen bij de gemeente. De speciaal daarvoor opgerichte afdeling van Justitie, het Centraal Orgaan Verklaring Omtrent het Gedrag (COVOG) beslist of de verklaring wordt toegekend. Als bezitter van een strafblad loop je het risico om deze verklaring niet te krijgen. Logisch gevolg is dat de werkgever je niet aanneemt.

Werkgevers

Per jaar worden 500.000 VOG’s afgegeven en dat worden er steeds meer. Wanneer het om een fuctie gaat waarbij vertrouwelijke gegevens, kwetsbare mensen, geld of kostbare goederen betrokkenen zijn, kan iedere werkgever om een ‘verklaring van goed gedrag’ vragen. Onderwijsinstellingen en de overheid vragen altijd om een VOG. Maar ook veel advocatenkantoren, zorginstellingen en banken willen dat nieuwe werknemers kunnen bewijzen dat ze een schoon verleden hebben. Niet alleen werkgevers kunnen om een VOG vragen; ook voor het verkrijgen van een visum in bepaalde landen of voor het aanvragen van een lidmaatschap van een schietvereniging is dit gebruikelijk.

Nuance

op zoek bent naar een baan. Toch is er wel enige nuance aangebracht bij het verlenen van een ‘verklaring van goed gedrag’. Allereerst tellen alleen veroordelingen en boetes boven de honderd euro. Een normale verkeersboete wordt niet genoteerd op het strafblad. Alleen veroordelingen, bijvoorbeeld een vrijheidsstraf of een voorwaardelijke straf, opgelegd door de rechter worden geregistreerd.

Ten tweede kijkt Justitie ook naar de relevantie van de veroordeling voor een functie. Van de Weegen licht dit toe: “Een sollicitant die veroordeeld is voor rijden onder invloed ondervindt hier geen belemmering van wanneer hij of zij op een functie bij de overheid solliciteert, tenzij het een functie als chauffeur van de minister betreft”.

De website van het Juridisch Loket geeft wel aan dat een strafblad voor overheidsfuncties over het algemeen zwaarder weegt dan in het bedrijfsleven. Alle advocaten moeten bijvoorbeeld een VOG kunnen tonen aan de rechtbank.

 

Het is belangrijk om te weten dat alle veroordelingen vanaf het moment dat je twaalf jaar oud bent mee tellen en levenslang gedocumenteerd worden. De termijn waarop deze gegevens meegenomen worden voor de aanvraag van een VOG is meestal vijf jaar, tenzij het een zwaar delict is, zoals een zedenmisdrijf.

 

Eerlijkheid loont

Maar wat als er tijdens een sollicitatiegesprek gevraagd wordt naar je verleden met Justitie en de politie? Een VOG geeft alleen inzicht in de afgelopen vier jaar en kan ook afgegeven worden als je wel berecht bent voor een niet relevante zaak. Anouk Kon, Junior Marketingmanager bij Qompas, wijst erop dat sollicitanten verplicht zijn medische of strafrechtelijke gegevens die een sollicitant ongeschikt kunnen maken voor de functie te melden. “Doe je dit niet en komen deze gegevens toch uit (bijvoorbeeld omdat jij je functie niet naar behoren uit kunt voeren), dan kan de werkgever een arbeidsrechtelijke procedure starten.” Deze procedure kan tot onmiddellijk ontslag leiden. Het is dus verstandig om gelijk eerlijk te antwoorden op dergelijke vragen. Maar wat doe je wanneer een misdrijf niet relevant is? “In sommige gevallen kan het juist niet handig zijn om strafbare feiten te delen met je toekomstig werkgever, bijvoorbeeld wanneer het gaat om een jeugdstrafblad; daar zullen weinig werkgevers je op aankijken.”

Uiteindelijk is voorkomen uiteraard beter dan genezen. Dus een keer extra nadenken wanneer je op het punt staat een misschien nog zo onschuldig lijkende overtreding te begaan, kan zeker geen kwaad.